Konserwacja dźwigu – Jakie części najczęściej wymieniamy w windzie?

Winda to nie tylko wygoda, ale przede wszystkim bezpieczeństwo użytkowników. Dlatego regularna konserwacja wind jest obowiązkiem prawnym i praktycznym – pozwala uniknąć awarii, wydłuża żywotność urządzenia i zmniejsza koszty eksploatacji. W niniejszym poradniku wyjaśniamy, na czym polega konserwacja windy, jakie części najczęściej ulegają zużyciu oraz kiedy warto pomyśleć o modernizacji lub wymianie dźwigu.

Sprawdź części zamienne do wind w naszym sklepie.

Konserwacja wind – obowiązkowe procedury dla urządzeń dźwigowych

Konserwacja wind to ważny proces kontrolny, polegający na znajdowaniu, diagnozowaniu i naprawianiu wszelkich problemów i usterek, które mogą spowodować awarię dźwigu. Prawidłowo serwisowany dźwig osobowy i towarowy zapewnia bezpiecznie i wydajnie użytkowany przez wiele lat.

Dźwigi osobowe, windy towarowe, szpitalne czy też urządzenia podnoszące innego przeznaczenia, jak np. platformy dla niepełnosprawnych, windy garażowe i małe dźwigi gastronomiczne, muszą być okresowo konserwowane i serwisowane. Kompleksowy serwis wind obejmuje nie tylko przeprowadzenie działań przeglądowych, ale uwzględnia również wymianę zużytych podzespołów dźwigu.

Dlaczego konserwacja wind jest tak ważna?

Brak należytego nadzoru nad windą jest jedną z głównych przyczyn awarii, wypadków i przestojów. Aby zapewnić najwyższy poziom bezpieczeństwa i efektywności pracy, remont dźwigu i konserwacje należy traktować priorytetowo. Nawet jeśli właściciel budynku, w którym zamontowany jest dźwig, przestrzega protokołów serwisowych, terminów okresowych przeglądów i wymienia drobne, eksploatacyjne komponenty dźwigowe, to może nadejść czas, kiedy dźwig stanie się zawodny z powodu bardziej rozległych przyczyn. Aby uniknąć takich sytuacji, ważne jest więc wczesne zidentyfikowanie oznak zużycia wszystkich, powiązanych ze sobą elementów windy.

Windy osobowe, towarowe czy szpitalne to urządzenia złożone z wielu elementów mechanicznych, hydraulicznych i elektronicznych. Regularne przeglądy:

• zwiększają bezpieczeństwo użytkowników,
• zapobiegają kosztownym awariom,
• pozwalają spełnić wymogi prawne (UDT),
• wydłużają czas eksploatacji dźwigu.

Brak regularnych konserwacji windy i prac serwisowych może prowadzić do wypadków i długich przestojów urządzenia, co jest szczególnie problematyczne w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej.

Zakres i kompleksowy plan konserwacji windy

Stworzenie planu konserwacji windy pomaga w płynnym funkcjonowaniu transportu pionowego w całym budynku. Jak często należy wykonywać konserwację windy? Dźwigi osobowe i windy towarowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami należy poddawać przeglądowi technicznemu nie rzadziej niż 1 raz w miesiącu. Podczas takiego audytu serwis dźwigów wykonuje szereg drobnych prac konserwacyjnych, do których należy regulowanie podzespołów windy czy smarowanie części dźwigu.

Wczesne wykrycie problemów zapobiega kosztownym naprawom oraz sprawia, że dźwigi działają zgodnie z obowiązującymi przepisami, przechodzą wymagane kontrole UDT i są bezpieczne dla użytkowników. Konserwacja dźwigów przeprowadzona przez profesjonalny serwis dźwigowy pozwala na znaczne ograniczenie, a niekiedy nawet całkowite wyeliminowanie ryzyka poważnej awarii urządzenia.

Doświadczony producent wind, czyli firma która regularnie zajmuje się produkcją i montażem dźwigów, może zagwarantować, że części zamienne i komponenty dźwigowe (nawet do starych wind) będą wysokiej jakości. Wyspecjalizowany dostawca wind będzie też w stanie precyzyjnie określić, czy opłaca się kontynuować naprawę dźwigu, czy korzystniej będzie rozważyć jego modernizację. Podczas audytu serwisant sprawdza m.in.:

• działanie podzespołów mechanicznych i elektrycznych,
• stan elementów zabezpieczających,
• poprawność działania paneli sterowania,
• konieczność smarowania czy regulacji.
  

Komponenty do wind – Jakie części do dźwigów są najczęściej wymieniane?

Duże komponenty dźwigu i drobne części mogą wymagać naprawy lub całkowitej wymiany. Dźwigi osobowe i windy towarowe to złożone konstrukcje, składające się z wielu podzespołów. Należą do nich m.in. części hydrauliczne, mechaniczne i elektryczne. Systematycznie przeprowadzana konserwacja dźwigów gwarantuje zachowanie sprawności i efektywności sprzętu.

Naprawa i konserwacja windy ma na celu głównie zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa użytkowania. Z tego właśnie powodu, do najczęściej wymienianych komponentów dźwigowych należą podzespoły wpływające na bezpieczeństwo urządzeń dźwigowych (np. zabezpieczające przed niekontrolowanych ruchem kabiny), takie jak:

• ograniczniki prędkości,
• chwytacze windy,
• zderzaki dźwigowe,
• urządzenia wyzwalające chwytacze,
• cięgna nośne.

Ze względu na złożoność współczesnych rozwiązań, coraz częściej obsługa techniczna naprawia i wymienia również inne komponenty, takie jak:

• zespoły napędowe,
• elektronika dźwigowa, 
• sterowniki do wind,
• zjazd awaryjny windy, 
• kurtyny świetlne dźwigów,
• kabina windy,
• drzwi do windy,
• ramy windowe,
• prowadnice dźwigowe.,
• przyciski na panelu sterowania.
  

Modernizacja czy wymiana windy? – Czynniki wpływające na podjęcie decyzji

Konserwacja wind może być zarówno działaniem zabezpieczającym, przeglądowym, ale także projektem modernizacyjnym. Kiedy rozważyć przebudowę dźwigu? Główny czynnik decydujący o tym, czy opłaci się naprawiać windę jest dość prosty. Jeśli sprzęt dźwigowy wykracza poza przewidywany okres eksploatacji określony przez producenta, wtedy windę należy wymienić.

Dźwigi osobowe z lat 70-80 w piętrowych budynkach mieszkalnych są zazwyczaj w złej kondycji technicznej. Obecnie znaczna część starych wind osobowych w blokach wymaga przebudowy lub gruntownej modernizacji, ponieważ doraźne naprawy dźwigów osobowych mogą być niewystarczające.

W wielu przypadkach naprawianie starego dźwigu staje się coraz droższe i zupełnie nieopłacalne. W takiej sytuacji są do wyboru 2 opcje – modernizacja lub wymiana windy. Koszty związane z modernizacją lub wymianą windy różnią się w zależności od rodzaju urządzenia, warunków budowlanych i lokalizacji dźwigu. 

Modernizacja dźwigów osobowych i wind towarowych najczęściej obejmuje wymianę zespołów napędowych i systemów sterowania. Wiele takich projektów obejmuje również remont kabiny windy. Podczas przebudowy dźwigu osobowego coraz częściej montuje się też dodatkowe systemy alarmowe i zabezpieczenia. Jeśli jednak winda ma być zamierzeniem długoterminowym i ekonomicznym, to należy zastanowić się nad wymianą dźwigu na nowy. 

Winda w budynku mieszkalnym – obowiązek zgłoszenia do UDT

Budowa i eksploatacja dźwigów osobowych wiążę się z obowiązkiem spełnienia szeregu wymogów w zakresie budowy windy oraz bezpieczeństwa urządzeń dźwigowych. Dźwigi osobowe i towarowe mogą zostać dopuszczone do użytkowania wyłącznie wtedy, gdy zostaną zarejestrowane przez UDT, a administracja budynku uzyska pozytywną decyzję zezwalającą na korzystanie z urządzenia.

Dźwig osobowy – przegląd windy UDT i rodzaje badań

Windy osobowe podlegają w kraju bardzo rygorystycznym zasadom dopuszczenia do użytkowania. Rodzaje badań jakimi podlegają dźwigi osobowe są szczegółowo określone na stronie Urzędu Dozoru Technicznego (cytuję):

“W trakcie eksploatacji urządzenia techniczne podlegają następującym badaniom:

• badania okresowe – dla urządzeń objętych formą dozoru pełnego, w terminach określonych dla danego rodzaju urządzenia;
• doraźne eksploatacyjne – wykonuje się w terminach wynikających z bieżących potrzeb;
• doraźne powypadkowe lub poawaryjne – przeprowadza się w przypadku wystąpienia niebezpiecznego uszkodzenia urządzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanego z jego eksploatacją, prowadzone są w celu ustalenia przyczyn zdarzenia, sformułowania wniosków dotyczących działań zapobiegawczych oraz ich wdrożenia.

BADANIA EKSPLOATACYJNE

Badanie doraźne eksploatacyjne – zakres i sposób przygotowania urządzenia ustala organ właściwej jednostki dozoru technicznego, w zależności od okoliczności uzasadniających ich przeprowadzenie, tj.:

• wykonanie modernizacji lub naprawy;
• wymiany elementu.

Celem badania doraźnego eksploatacyjnego jest; potwierdzenie, że dokonana naprawa, modernizacja, demontaż i ponowny montaż na nowym miejscu pracy lub wymiana elementu, nie mają wpływu na bezpieczną eksploatację urządzenia.

Badanie doraźne eksploatacyjne przeprowadza się na pisemny wniosek eksploatującego w następujących przypadkach:

• po wymianie cięgien nośnych;
• po wymianie urządzeń chwytających;
• po wymianie zespołu napędowego lub elementów zespołu napędowego działającego na zasadzie sprzężenia ciernego;
• po wymianie urządzeń zabezpieczających, w szczególności ogranicznika prędkości, urządzeń chwytnych, ogranicznika obciążenia lub systemu ryglowania drzwi przystankowych;
• po naprawie konstrukcji nośnej urządzenia lub jej elementów;
• po modernizacji uzgodnionej z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.

BADANIA POWYPADKOWE LUB POAWARYJNE

1. Badania doraźne powypadkowe i doraźne poawaryjne przeprowadza się w celu określenia stanu technicznego UTB oraz przyczyn nieszczęśliwego wypadku lub niebezpiecznego uszkodzenia.

2. Badanie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwej jednostki dozoru technicznego przeprowadza po otrzymaniu zawiadomienia lub informacji dotyczących niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanych z eksploatacją UTB.

3. W przypadku badania, o którym mowa w ust. 1, zakres badania oraz niezbędną dokumentację ustala organ właściwej jednostki dozoru technicznego.

Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. 2018 poz. 2176).”.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o konserwację wind

Jak często trzeba wykonywać przegląd windy?
Przeglądy techniczne powinny być wykonywane nie rzadziej niż raz w miesiącu, zgodnie z przepisami.

Ile kosztuje modernizacja windy?
Koszt zależy od rodzaju urządzenia, zakresu prac i lokalizacji. Modernizacja może kosztować od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Kiedy należy wymienić windę na nową?
Zwykle po 20–25 latach eksploatacji, lub gdy naprawy stają się droższe niż zakup nowego dźwigu.

Czy konserwacja windy jest obowiązkowa?
Tak – jest wymagana przepisami i nadzorowana przez UDT.

Czy właściciel budynku może sam serwisować windę?
Nie – konserwację windy muszą wykonywać uprawnione firmy serwisowe posiadające odpowiednie certyfikaty.